HỌC SINH ĐẤT TỔ VỚI BÀI TẬP ĐỌC “PHONG CẢNH ĐỀN HÙNG”

 Dù ai đi ngược về xuôi

Nhớ ngày giỗ Tổ mùng mười tháng ba

Dù ai buôn bán gần xa

Nhớ ngày giỗ Tổ tháng ba mùng 10

          Là người Việt Nam, có ai trong chúng ta lại quên được ngày giỗ Tổ Hùng Vương – một lễ hội lớn mang tầm vóc quốc gia. Hằng năm, cứ vào ngày 10 tháng 3 âm lịch, hàng vạn người từ khắp mọi miền tổ quốc lại đổ về mảnh đất trung du Phú Thọ, đến với ngọn núi Nghĩa Lĩnh oai hùng, về với đền Hùng để tưởng nhớ và tỏ lòng biết ơn công lao lập nước của những vị vua đầu tiên của dân tộc.

          

Những sự tích, truyền thuyết hay những dấu ấn lịch sử từ xưa đến nay đều được truyền lại cho các thế hệ sau bằng nhiều cách khác nhau. Đó có thể là qua câu ca dao, tục ngữ; những bài thơ, câu hát hay là những trang sách in màu năm tháng.

          

Trong chương trình Giáo dục ở bậc Tiểu học, nằm trong chủ điểm Nhớ nguồn của sách giáo khoa Tiếng Việt lớp 5, có một bài tập đọc rất hay của tác giả Đoàn Minh Tuấn đó là bài: Phong cảnh đền Hùng.

          Vậy, đối với bài tập đọc này, chúng ta nên dạy tích hợp như thế nào để học sinh có thể vừa nắm được nội dung bài học, vừa có được cho mình những cảm xúc, suy nghĩ riêng về một di tích lịch sử của Quốc gia. Làm sao để gây dựng được trong lòng các em niềm tự hào khi được sinh ra và lớn lên trên mảnh đất cội nguồn của dân tộc.

         

Thành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ chỉ  cách xã Hy Cương – nơi có di tích đền Hùng hơn 10 cây số, có thể khẳng định  phần lớn các em học sinh lớp 5 nói riêng  đã được tới thăm đền Hùng ít nhất một lần. Và thực sự đó là một sự thuận lợi không chỉ cho chính các em học sinh mà cho cả giáo viên khi hướng dẫn cho các em tìm hiểu về bài tập đọc Phong cảnh đền Hùng.

         

Nên chăng trước khi bắt đầu bài, chúng ta sẽ để cho học sinh tự mình nhớ lại và miêu tả lại đền Hùng theo trí nhớ của các em. Tôi chắc rằng, những đền Hạ, đền Trung, đền Thượng… đều sẽ được các em nhắc tới. Khi đã hình dung lại được các khu vực chính thì việc cần làm là giúp các em hiểu được ý nghĩa chính của từng ngôi đền – giống như cách mà tác giả Đoàn Minh Tuấn đã miêu tả. Đó là ngôi đền Hạ – tương truyền là nơi mẹ Âu Cơ đẻ ra bọc trăm trứng… Đền Trung – nơi các vua Hùng dùng làm nơi họp bàn với các Lạc Hầu, Lạc Tướng… Mọi cảnh vật sẽ lần lượt hiện lên nhẹ nhàng, dễ nhớ theo đúng không gian và những dấu mốc lịch sử gắn với từng câu chuyện.

       Sau khi đã được tìm hiểu về các ngôi đền, hãy giúp các em cảm nhận được giá trị, ý nghĩa của di tích lịch sử, giúp các em nói lên những suy nghĩ và cảm xúc của mình thông qua việc trả lời một số câu hỏi, có thể sử dụng hai câu hỏi cuối bài. (Câu 3, 4)

        Em hiểu câu tục ngữ: “Dù ai đi ngược về xuôi – Nhớ ngày giỗ Tổ mùng mười tháng ba” như thế nào?

        Việc cho các em được xem những đoạn phim tư liệu về cảnh lễ hỗi đền Hùng là một việc làm thực sự có ý nghĩa, các em sẽ có cái nhìn bao quát hơn về lễ hội của Quốc gia. Hoặc để các em nói lên suy nghĩ của mình:

         Em hãy nêu cảm nghĩ của mình sau khi đọc bài tập đọc Phong cảnh đền Hùng/ sau khi xem đoạn phim ….

        Việc giao cho học sinh về nhà sưu tầm các bài viết, tranh ảnh về đền Hùng cũng là một cách tích cực trong việc kích thích các em tự mình tìm hiểu thêm những kiến thức có liên quan đến bài học.

       

Với những câu hỏi và cách làm như vậy, chúng ta không những giúp các em liên hệ thực tế, mà còn giúp các em nảy sinh những suy nghĩ, tình cảm của mình. Từ đó, các em có những hành vi đúng mực, phù hợp đối với di tích, thắng cảnh của quê hương, đất nước.